La villa de Mahler à Maiernigg

Dès les premiers jours de ses vacances qui ont commencé le 5 juin, Mahler s'est mis à composer des Lieder. L'esquisse du premier en date des Rückert Lieder, Blicke mir nicht, est datée du 14 juin. Trois autres suivront bientôt et Mahler y ajoutera un dernier Wunderhorn Lied, Der Tambourg'sell.
Le Häuschen de Mahler à Maiernigg

Les quatre Rückert Lieder de 1901 seront de nouveaux interprétés en 1905 et 1906 à Vienne, Graz et Leipzig, puis une dernière fois à Berlin, en 1907, Mahler étant au piano.
On trouvera plus loin les Commentaires d'Henry-Louis de La Grange sur les Rückert Lieder.
Voici les 169 versions référencées des Rückert Lieder, de 1930 à 2011.
Dans le cas d'interprétations partielles du cycle, la numérotation suivante a été adoptée (elle correspond à l'ordre des lieder dans la partition d'orchestre qui reprend plus ou moins la chronologie de la composition):
| Year | Lieder | Soloist | Cond/Pianist | Orchestra | Live | Label | Rec. date |
| 1930 | 3 | Sarah CHARLES-CAHIER![]() |
Selmar MEYROWITZ | Berliner Staatsoper Orchester | NAXOS Historical | Oct.1.1930 | |
| 1936 | 3 | Kerstin THORBORG![]() |
Bruno WALTER | Wiener Philharmoniker | Live | EMI | May.24.1936 |
| 1938 | 2 | Charles KULLMAN![]() |
Sir Malcolm SARGENT | Unknown Orchestra | MUSIC & ARTS | sung in english, Jun.20.1938 |
|
| 1940 | 2 | Suzanne STEN | Leo TAUBMANN, piano |
N/A | PEARL | ||
| 1945 | 2 | Elisabeth SCHUMANN | John WILLS, piano |
N/A | SJG | ||
| 1946 | 1 2 3 4 5 | Ilona STEINGRÜBER | Zoltan FEKETE | Wiener Symphoniker | MERCURY | ||
| 1951 | 1 2 3 4 5 | Alfred POELL![]() |
Felix PROHASKA | Wiener Symphoniker | VANGUARD | ||
| 1952 | 2 3 4 | Kathleen FERRIER![]() |
Bruno WALTER | Wiener Philharmoniker | DECCA | May.14-20.1952 | |
| 1953 | 1 2 3 4 5 | Ljuba WELITSCH![]() |
Paul ULANOWSKY, piano |
N/A | SONY | (Um Mitternacht unfinished), Mar.30.1953 |
|
| 1954 | 2 3 | Richard HOLM | Herta KLUST, piano |
N/A | MELODRAM | ||
| 1955 | 1 2 3 4 5 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Hans SCHMIDT-ISSERSTEDT | Nordwestdeutscher Rundfunk Sinfonieorchester | Live | TAHRA | Jun.6.1955 |
| 1955 | 2 | Hilde GÜDEN![]() |
Bruno WALTER | Wiener Philharmoniker | Live | ANDANTE | Nov.6.1955 |
| 1958 | 1 2 3 5 | Norman FOSTER | Heinrich SCHMIDT, piano |
N/A | PYE | Dec.30.1958 | |
| 1957 | 3 | Christa LUDWIG | Gerald MOORE, piano |
N/A | EMI | Nov.1957 | |
| 1959 | 2 4 5 | Christa LUDWIG![]() |
Gerald MOORE, piano |
N/A | EMI | May.3-5.1959 | |
| 1959 | 1 2 3 4 5 | Maureen FORRESTER![]() |
Ferenc FRICSAY | Radio Sinfonie Orchester Berlin | DGG | Sep.16.1959 | |
| 1960 | 2 3 4 | Jennie TOUREL![]() |
Leonard BERNSTEIN | New York Philharmonic | SONY | Feb.16.1960 | |
| 1960 | 2 3 | Elisabeth SCHWARZKOPF![]() |
Bruno WALTER | Wiener Philharmoniker | Live | BWS | Farewell BW Vienna, May.29.1960 |
| 1960 | 2 | Maria STADER | Erich LEINSDORF | Koninklijk Concertgebouworkest, Amsterdam | Live | Radio Nederland | Jul.9.1960 |
| 1962 | 1 3 4 5 | Sena JURINAC![]() |
Istvan KERTESZ | Radio Sinfonie Orchester Frankfurt | MELODRAM | Mar.25.1962 | |
| 1962 | 1 2 3 4 5 | Maura MOREIRA![]() |
Robert WAGNER | Innsbruck Symphoniker Orchester | VOX | May.23-26.1962 | |
| 1962 | 3 4 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Gerald MOORE, piano |
N/A | Live | EMI | Jul.1962 |
| 1962 | 2 | Elisabeth RUTGERS | Alfred HOLECEK, piano |
N/A | SUPRAPHON | Aug.20-22.1962 | |
| 1963 | 1 2 3 4 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Karl BÖHM | Berliner Philharmoniker | DGG | Jun.18.1963 | |
| 1963 | 3 | Christa LUDWIG![]() |
Eric WERBA, piano |
N/A | ORFEO | Aug.10.1963 | |
| 1964 | 2 3 4 | Christa LUDWIG![]() |
Otto KLEMPERER | Philharmonia Orchestra | EMI | Feb.17-18.1964 | |
| 1964 | 3 | Nadiesda YURENEVA | Tamara SALTIKOVA, piano |
N/A | MELODIYA | Sung in russian | |
| 1964 | 2 3 5 | Kerstin MEYER | Marianne MOBERGER, piano |
N/A | PHILIPS | Nov.17.1964 | |
| 1965? | 5 | Hanne-Lore KUHSE![]() |
Cond. unknown | Orch. unknown | Live | PONTO | |
| 1965 | 2 5 | Judith RASKIN | George SCHICK, piano |
N/A | EPIC | Jun.1965 | |
| 1966 | 1 2 3 4 5 | Martha MÖDL![]() |
Frederick MARVIN, piano |
N/A | Live | GEBHARDT | Mar.5.1966 |
| 1967 | 3 | Irmgard SEEFRIED![]() |
Manuel ROSENTHAL | Orchestre National de l'O.R.T.F. | Live | EMI DVD |
Jan.14.Oct.1967 |
| 1967 | 3 | Janet BAKER![]() |
Sir John BARBIROLLI | Manchester Hallé Orchestra | EMI | May.4.1967 | |
| 1967? | 5 | Hanne-Lore KUHSE![]() |
unknown | unknown | Live | PONTO | |
| 1967 | 1 2 3 4 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Zubin MEHTA | Wiener Philharmoniker | Live | ORFEO | Aug.20.1967 |
| 1968 | 2 3 4 | Annelies BURMEISTER | Heinz BONGARTZ | Leipziger Rundfunk Sinfonie Orchester | ETERNA | ||
| 1968 | 2 | Elisabeth SCHWARZKOPF![]() |
Geoffrey PARSONS, piano |
N/A | VIRGIN Classics | Apr.10.1968 | |
| 1968 | 1 2 3 4 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Leonard BERNSTEIN, piano |
N/A | SONY | Nov.6.1968 | |
| 1968 | 1 2 3 4 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Leonard BERNSTEIN, piano |
N/A | Live | MYTO | Nov.8.1968 |
| 1969 | 1 2 3 4 5 | Janet BAKER![]() |
Sir John BARBIROLLI | New Philharmonia Orchestra | EMI | Jul.17 & 18.1969 | |
| 1970 | 1 2 3 4 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Karl ENGEL, piano |
N/A | Live | BBC Legends | Feb.16.1970 |
| 1970 | 3 | Lisa della CASA![]() |
Michio KOBAYASHI, piano |
N/A | Live | RELIEF | May.5.1970 |
| 1971 | 2 5 | Patricia BROOKS![]() |
Hariett WINGREEN, piano |
N/A | Live | VAI | |
| 1971 | 2 3 5 | Jessye NORMAN | Irwin GAGE, piano |
N/A | Live | MELODRAM | |
| 1971 | 3 5 | Jessye NORMAN![]() |
Irwin GAGE, piano |
N/A | PHILIPS | ||
| 1971 | 1 3 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Daniel BARENBOIM, piano |
N/A | Live | AUDITE | Sep.14.1971 |
| 1974? | 3 | Norma PROCTER | Paul HAMBURGER, piano |
N/A | PRELUDE | ||
| 1971 | 1 2 3 4 5 | Marilyn HORNE![]() |
Henry LEWIS | Orchestra Sinfonica della RAI di Roma | Live | ARKADIA | Jun.18.1971 |
| 1972 | 1 2 3 4 | Hermann PREY![]() |
Michael KRIST, piano |
N/A | PHILIPS | Oct.1972 | |
| 1974 | 1 2 3 4 5 | Christa LUDWIG![]() |
Herbert von KARAJAN | Berliner Philharmoniker | DGG | May.8 & 9.1974 | |
| 1976 | 1 2 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Wolfgang SAWALLISCH, piano |
N/A | Live | ORFEO | Aug.7.1976 |
| 1977 | 2 | Elisabeth SCHWARZKOPF![]() |
Geoffrey PARSONS, piano |
N/A | Live | BELLAVOCE | Feb.8.1977 |
| 1977 | 1 3 4 | Karel BERMAN![]() |
Vaclav NEUMANN | Ceska Filharmonie | SUPRAPHON | Oct.10-12.1977 | |
| 1977 | 1 2 3 5 | Andrzej HIOLSKI | Tadeusz STRUGALA | Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia | MUZA | ||
| 1978 | 1 2 3 4 5 | Dietrich FISCHER DIESKAU![]() |
Daniel BARENBOIM, piano |
N/A | EMI | Feb.5-10.1978 | |
| 1978 | 1 2 3 4 5 | Marilyn HORNE![]() |
Zubin MEHTA | Los Angeles Philharmonic Orchestra | DECCA | Mar.1978 | |
| 1978 | 2 3 4 | Christa LUDWIG![]() |
Geoffrey PARSONS, piano |
N/A | Live | BBC Legends | Jul.15.1978 |
| 1978 | 1 2 3 4 5 | Frederica von STADE![]() |
Andrew DAVIS | London Philharmonic Orchestra | SONY | Dec.8, 15 & 16.1978 | |
| 1979/80 | 2 3 | Brigitte FASSBAENDER![]() |
Irwin GAGE, piano |
N/A | EMI | Oct.24-26.1979 or Mar.11-14.1980 | |
| 1980 | 2 3 | Glenda MAURICE![]() |
Dalton BALDWIN, piano |
N/A | CBS | Mar.1980 | |
| 1980/2 | 1 2 3 4 5 | Siegfried LORENZ![]() |
Günter HERBIG | Berlin Radio Sinfonie Orchester | BERLIN Classics | Jan.I.1980 & Dec.1982 | |
| 1981 | 1 2 3 4 5 | Hanna SCHWARZ![]() |
Claudio ABBADO | Chicago Symphony Orchestra | DGG | Feb.12.1981 | |
| 1982 | 1 2 3 4 5 | Yvonne MINTON![]() |
Pierre BOULEZ | London Symphony Orchestra | SONY | ||
| 1984 | 3 | Schola Cantorum Stuttgart![]() |
Clytus GOTTWALD | N/A | Live | CADENZA | Feb.7.1984, Arrgt for choir Clytus Gottwald |
| 1984 | 1 2 3 4 5 | Birgit FINNILA | Geoffrey PARSONS, piano |
N/A | BLUEBELL | Feb.29 & Mar.21-22.1984 | |
| 1984 | 1 2 3 4 5 | Jard van NES![]() |
Yoav TALMI | Het Gelders Orkest | OTTAVO | ||
| 1985 | 5 | Maureen FORRESTER![]() |
Andrew DAVIS, piano |
N/A | FANFARE | ||
| 1986 | 1 2 3 4 5 | José van DAM![]() |
Jean-Claude CASADESUS | Orchestre National de Lille | FORLANE | Apr.1986 | |
| 1987 | 1 2 3 4 5 | Janet BAKER![]() |
Michael TILSON-THOMAS | London Symphony Orchestra | CBS | ||
| 1987 | 1 2 3 4 5 | Bernadette GREEVY![]() |
Franz-Paul DECKER | Ireland National Symphony Orchestra | NAXOS | ||
| 1987 | 1 4 5 | Magdalena HAJOSSYOVA![]() |
Marian LAPSANSKY, piano |
N/A | OPUS | Oct.18 & 19.1987 | |
| 1988 | 5 | Arleen AUGER![]() |
Dalton BALWIN, piano |
N/A | DELOS | Mar.7 & 8.1988 | |
| 1988 | 2 5 | Barbara HENDRICKS![]() |
Andras SCHIFF, piano |
N/A | Live | DVD NVC ARTS | June.6.1988 |
| 1988 | 1 2 3 4 5 | Margaret PRICE![]() |
Wolfgang GÖNNENWEIN | Orchester der Ludwigsburger Festpiele | Live | BAYER | Sep.1988 |
| 1988 | 1 2 3 | Thomas PFEIFFER![]() |
Karl Michael KOMMA, piano |
N/A | BAYER | Aug.22 & 23.1988 | |
| 1988 | 1 2 3 4 5 | Brigitte FASSBAENDER![]() |
Riccardo CHAILLY | Radio Sinfonie Orchester Berlin | Live | DECCA | Sep.1988 |
| 1988 | 2 3 4 5 | Marjana LIPOSEK![]() |
Erik WERBA, piano |
N/A | ORFEO | Nov.13-15.1988 | |
| 1988/89 | 1 2 3 | Thomas ALLEN![]() |
Jeffrey TATE | English Chamber Orchestra | EMI | May.16-17.1988 & Oct.16.1989 | |
| 1989 | 1 2 3 4 5 | Jan deGAETANI![]() |
David EFFRON | The Eastman Chamber Ensemble | BRIDGE | Arrg. P. West, May.17-21.1989 |
|
| 1989 | 1 2 3 4 5 | Siegfried JERUSALEM![]() |
Siegfried MAUSER, piano |
N/A | VIRGIN Classics | Sep.1989 | |
| 1989 | 1 2 3 4 5 | Gabriele SCHRECKENBACH![]() |
Philipp MOLL, piano |
N/A | CAPRICCIO | Oct.1989 | |
| 1989 | 1 2 3 4 5 | Andreas SCHMIDT![]() |
Cord GARBEN, piano |
N/A | DGG | Nov.1989 | |
| 1990 | 1 3 4 5 | Theo ADAM![]() |
Rudolf DUNCKEL, piano |
N/A | BERLIN Classics | Jan.1990 | |
| 1990 | 1 2 3 4 5 | Thomas HAMPSON![]() |
Leonard BERNSTEIN | Wiener Philharmoniker | Live | DGG DVD DGG |
Feb.1990 |
| 1990 | 1 2 3 4 5 | Catherine ROBBIN![]() |
Raffi ARMENIAN | Kitchener-Waterloo Symphony Orchestra | CBC | ||
| 1990 | 1 2 3 4 5 | Thomas MOHR![]() |
Uwe SANDNER, piano |
N/A | CANTERINO | ||
| 1990 | 1 2 | Håkan HAGEGÅRD![]() |
Gunnar IDENSTAM, organ |
N/A | PROPIUS | Sep.10-13.1990 | |
| 1991 | 1 2 3 4 | Andreas SCHMIDT![]() |
Jesus LOPEZ-COBOS | Cincinnati Symphony Orchestra | TELARC | Apr.30-May.1.1991 | |
| 1991 | 2 3 | Elly AMELING![]() |
Ed SPANJAARD | Radio Kamerorkest | Live | OMNIUM | |
| 1992 | 3 5 | Monika FRIMMER![]() |
Liese KLAHN, piano |
N/A | EMI | Feb.3-6.1992 | |
| 1992 | 1 2 3 4 5 | Doris SOFFEL![]() |
Eliahu INBAL | Wiener Symphoniker | DENON | Jul.4 & 5.1992 | |
| 1992 | 1 2 3 4 5 | José van DAM | Christoph von DOHNANYI | Cleveland Orchestra | Live | Cleveland Orch. | Jul.27.1992 |
| 1992 | 3 | Marjana LIPOVSEK![]() |
Claudio ABBADO | Berliner Philharmoniker | Live | SONY | Sep.3 or 4.1992 |
| 1992 | 3 | José van DAM![]() |
Ronald ZOLLMAN | Orchestre Symphonique de la RTBF | DMI | soundtrack "Le Maître de Musique" | |
| 1992 | 3 5 | Yumiko SAMEJIMA![]() |
Helmut DEUTSCH, piano |
N/A | DENON | Nov.3-6.1992 | |
| 1993 | 1 2 3 4 5 | Anne-Sofie von OTTER![]() |
John Eliot GARDINER | NDR Sinfonie Orchester Hamburg | DGG | Jan.1993 | |
| 1993 | 3 4 | Christa LUDWIG![]() |
Charles SPENCER, piano |
N/A | Live | RCA | Jan.15-18.1993 |
| 1993 | 3 5 | Scot WEIR![]() |
Till A. KÖRBER, piano |
N/A | EIGENART | Oct.1993 | |
| 1993 | 5 | Deborah SASSON![]() |
James E. PEARSON, piano |
N/A | EMI | ||
| 1994 | 1 2 3 4 5 | Hanne STAVAD![]() |
Tove LØNSKOV, piano |
N/A | Live | DANACORD | |
| 1994 | 1 2 3 4 5 | Margaret PRICE![]() |
Thomas DEWEY, piano |
N/A | FORLANE | Sep.1994 | |
| 1994/5 | 1 2 3 4 5 | Mitsuko SHIRAI![]() |
Sir Neville MARRINER | Academy of Saint Martin in the Fields | CAPRICCIO | ||
| 1995 | 1 2 3 4 5 | Hidenori KOMATSU![]() |
Cord GARBEN | NDR Sinfonieorchester | NAXOS | Mar.27-31 & May.15 & 16.1995 | |
| 1995 | 1 2 3 4 | Thomas HAMPSON![]() |
Wolfram RIEGER, piano |
N/A | Live | RCO | May.7.1995 |
| 1995 | 1 2 3 4 5 | Jennifer LARMORE![]() |
Riccardo MUTI | Wiener Philharmoniker | Live | RCO | May.8.1995 |
| 1995 | 1 2 3 4 5 | Dagmar PECKOVA![]() |
Jiri BELOHLAVEK | Prazska Komorni Filharmonie | SUPRAPHON | Sep.1995 | |
| 1995 | 1 2 3 4 5 | Marjana LIPOVSEK![]() |
Zubin MEHTA | Israel Philharmonic Orchestra | Live | HELICON | Oct.1995 |
| 1995 | 3 | The Rodolfus Choir![]() |
Ralph ALLWOOD | N/A | HERALD | Arrgt for choir Clytus Gottwald, Dec.1995 |
|
| 1996 | 1 2 3 4 5 | Thomas HAMPSON![]() |
Wolfram RIEGER, piano |
N/A | EMI | Mar.1996 | |
| 1996 | 3 | Kammerchor Stuttgart![]() |
Frieder BERNIUS | N/A | CARUS VERLAG | Arrgt for choir Clytus Gottwald, Feb.6,Jul.1 & Sep.25.1996 |
|
| 1996 | 2 3 5 | José van DAM![]() |
Pierre BOULEZ | Chicago Symphony Orchestra | Live | CSO | Nov.29-30.1996 |
| 1997 | 2 | Heidi GRANT MURPHY![]() |
Kevin MURPHY, piano |
N/A | ARABESQUE | Jun.20, 21 & 23.1997 | |
| 1998 | 3 | Vocalensemble Landsberg![]() |
Karl ZEPNIK | N/A | AMBITUS | Arrgt for choir Clytus Gottwald, Feb.1.1998 |
|
| 1998 | 1 2 3 4 5 | Waltraud MEIER![]() |
Lorin MAAZEL | Symphonie-Orchester des Bayerischen Rundfunks | RCA | Mar.9-12.1998 | |
| 1998 | 2 3 | Sadanori MASUI![]() |
Kazuhiro GAMBE, piano |
N/A | DISKART | Mar.17-18.1998 | |
| 1998 | 1 2 3 5 | Katarina KARNEUS![]() |
Roger VIGNOLES, piano |
N/A | EMI | Jul.1998 | |
| 1998 | 1 2 3 4 5 | Lorraine HUNT LIEBERSON![]() |
Roger VIGNOLES, piano |
N/A | Live | WIGMORE | Nov.30.1998 |
| 1999 | 1 2 3 4 | Dietrich HENSCHEL![]() |
Kent NAGANO | Hallé Orchestra | TELDEC | May.1999 | |
| 1999 | 3 | Det Norske Solistkor![]() |
Grete PEDERSEN HELGERØD | N/A | SIMAX | Arrgt for choir Clytus Gottwald, Jun.26.1999 |
|
| 2000 | 3 | Marie-Nicole LEMIEUX![]() |
Marc SOUSTROT | L'Orchestre Symphonique de La Monnaie | Live | CYPRES | May.25-27.2000 |
| 2000 | 1 2 3 4 5 | Marie-Nicole LEMIEUX![]() |
Daniel BLUMENTHAL, piano |
N/A | CYPRES | Aug.19-23.2000 | |
| 2000 | 2 | Jill HAUSMAN![]() |
Walter WINTERFELDT, piano |
N/A | ORCHARD | Sung in english Jul.17.2000 |
|
| 2000 | 3 | Renée FLEMING![]() |
František PREISLER | Ceska Komorní Filharmonie Jean-Yves THIBAUDET, piano |
DGG | soundtrack "Bride of the wind", arrgt for voice, piano & orch. |
|
| 2001 | 3 | N/A![]() |
Laurence EQUILBEY | Choeur de Chambre ACCENTUS | NAIVE | Arrgt for choir Clytus Gottwald, Feb.2001 |
|
| 2001 | 3 5 | Sabine RITTERBUSCH![]() |
Heidi KOMMERELL, piano |
N/A | AUDITE | Aug.22-24.2001 | |
| 2001 | 1 2 3 4 5 | Alison BROWNER![]() |
Norichika IIMORI | Württembergische Philharmonie Reutlingen | TEMPUS | Oct.17-19.2001 | |
| 2002 | 2 3 | Hélène BLAJAN![]() |
Noël LEE, piano |
N/A | 3D CLASSICS | Feb.2002 | |
| 2002 | 1 2 3 4 | Thomas E. BAUER![]() |
Uta HIELSCHER, piano |
N/A | Live | RS | Jul.15.2002 |
| 2002 | 1 2 3 4 5 | Konrad JARNOT![]() |
Helmut DEUTSCH, piano |
N/A | OEHMS Classics | Sep.23-26.2002 | |
| 2002 | 1 2 3 4 5 | Thomas E. BAUER![]() |
Uta HIELSCHER, piano |
N/A | ARS MUSICI | Oct.22-25.2002 | |
| 2002 | 2 3 4 5 | Alice COOTE![]() |
Julius DRAKE, piano |
N/A | EMI | Dec.2002 | |
| 2003 | 1 2 3 4 5 | Lucille BEER![]() |
Robert OLSON | The Colorado MahlerFest Orchestra | MF | Jan.11-12.2003 | |
| 2003 | 1 2 3 4 5 | Stephan GENZ![]() |
Roger VIGNOLES, piano |
N/A | HYPERION | Jan.13-17.2003 | |
| 2003 | 5 | Susan GRAHAM![]() |
Malcolm MARTINEAU, piano |
N/A | Live | ERATO | Apr.14.2003 |
| 2003 | 1 2 3 4 5 | Max LEMBECK![]() |
Andreas RUPERT, piano |
N/A | GEBHARDT | Apr.27-30.2003 | |
| 2003 | 1 2 3 4 5 | Violeta URMANA![]() |
Pierre BOULEZ | Wiener Philharmoniker | DGG | Jun.2003 | |
| 2002 | 1 2 3 4 5 | Roman TREKEL![]() |
Bukhard KEHRIN, piano |
N/A | BERLIN Classics | Oct.21-22.2003 | |
| 2003? | 3 | SWR Vokalensemble![]() |
Marcus CREED | N/A | Live | SWR | Arrgt for choir Clytus Gottwald |
| 2004 | 1 2 3 4 5 | Barbara HÖZL![]() |
Adriano Martinolli d'ARCY | Württembergische Philharmonie | GRAMOLA | Oct.2004 | |
| 2005 | 3 | KammerChor Saarbrücken![]() |
Georg GRÜN | N/A | Live | SWR | Arrgt for choir Clytus Gottwald Feb.4-5.2005 |
| 2005 | 1 2 3 4 5 | Ann MURRAY![]() |
Malcolm MARTINEAU, piano |
N/A | AVIE | May.4-7.2005 | |
| 2005 | 1 2 3 4 5 | Violeta URMANA![]() |
Gintaras RINKEVICIUS | Lietuvos Valstybinis Simfininis Orkestras | Live | AUREA | Jun.6.2005 |
| 2005 | 1 2 3 4 5 | Thomas HAMPSON![]() |
Wolfram RIEGER, piano |
N/A | Live | ORFEO | Aug.18.2005 |
| 2005 | 5 | Renée FLEMING![]() |
Bill FRISELL, guitar |
N/A | DECCA | Oct.21-22.2003 | |
| 2006 | 3 4 | Christophe PREGARDIEN![]() |
Michael GEES, piano |
N/A | HÄNSSLER | Mar.14-19.2006 | |
| 2006 | 3 4 | Christianne STOTIJN![]() |
Julius DRAKE, piano |
N/A | ONYX | Apr.10-13.2006 | |
| 2006 | 1 2 3 4 5 | Klaus MERTENS![]() |
Gerhardt MÜLLER-HORNBACH | Mutare Ensemble | NCA | Arrg. G. Müller-Hornbach, Apr.20-24.2006 |
|
| 2006 | 5 | N/A![]() |
Alois Glaßner | Vienna horns, Art of brass | trscption A. Wagendristel | ORF | May.2006 |
| 2006 | 1 2 3 4 5 | Christianne STOTIJN![]() |
Yasuo SHINOZAKI | BBC Scottish Symphony Orchestra | Live | BBC Music | Jun.1.2006 |
| 2007 | 1 2 3 4 5 | Dame Felicity LOTT![]() |
N/A | Quatuor Schumann | trscption C. Favre | AEON | May.2007 |
| 2007 | 1 2 3 4 5 | Karia BYTNAROVA![]() |
Martin TURNOVSKY | Filharmonie Brno | Live | ARCODIVA | Sep.14.2007 |
| 2008 | 3 | Sonia WIEDER-ATHERTON, cello ![]() |
Christophe MANGOU | Sinfonia Varsovia | trscption S. Wieder-Atherton | NAIVE | |
| 2008 | 1 2 3 4 5 | Bo SKOVHUS![]() |
Stefan VLADAR, piano |
N/A | LA DOGANA | Aug.22-25.2008 | |
| 2008/9 | 1 2 3 4 5 | Hermine HASELBÖCK![]() |
Russel RYAN, piano |
N/A | BRIDGE Records | May.5-6.2008 & Jan.17-18.2009 | |
| 2009 | 1 2 3 4 5 | Christian GERHAHER![]() |
Gernot HUBER, piano |
N/A | RCA | Jan.3-4 & Apr.13-14.2009 | |
| 2009 | 1 2 3 4 5 | Elisabeth KULMAN![]() |
N/A | Amarcord Wien | MATERIAL RECORDS | Arrgt Gerhard Muthspiel, Apr.15-18.2009 |
|
| 2009 | 1 2 3 4 5 | Maria FORSSTRÖM![]() |
Johannes LANDGREN, organ |
N/A | Musica Rediviva | trscp for voice and organ M. Forsström & J. Landgren Oct.12-15.2009 |
|
| 2009 | 1 2 3 4 5 | Christine SHÄFER![]() |
Christoph ESCHENBACH | Deutsches Symphonie-Orchester Berlin | CAPRICCIO | ||
| 2009 | 1 2 3 4 5 | Magdalena KOZENA![]() |
Claudio ABBADO | Lucerne Festival Orchestra | Live | EUROARTS | Aug.21-22.2009 |
| 2009 | 1 2 3 4 5 | Angelika KIRCHSCHLAGER![]() |
Helmut DEUTSCH, piano |
N/A | QUINTON | Sep.16-19.2009 | |
| 2009 | 1 2 3 4 5 | Susan GRAHAM![]() |
Michael TILSON-THOMAS, piano | N/A | SFS | Sep.16-20.2009 | |
| 2009 | 1 2 3 4 5 | Susan GRAHAM![]() |
Michael TILSON-THOMAS | San Francisco Symphony | Live | SFS | Sep.2009(?) |
| 2010 | 2 3 | Thomas HAMPSON![]() |
Manfred HONECK | Mahler Chamber Orchestra | Live | DVD Euroarts | Jul.7.2010 |
| 2010 | 1 2 3 4 5 | Katarina KARNEUS![]() |
Susanna MÄLLKI | Göteborgs Symfoniker | BIS | Aug.2010 | |
| 2011 | 1 2 3 4 5 | Wolfgang HOLZMAIR![]() |
Russel RYAN, piano |
N/A | NIGHTINGALE | Jan.6-8.2011 | |
| 2011 | 4 | Alois MÜHLBACHER![]() |
Franz FARNBERGER, piano |
N/A | PREISER | ||
| 2011 | 1 2 3 4 5 | Ayelet AMOTS-AVRAMSON![]() |
Jonathan ZAK, piano |
N/A | Live | ROMEO | Mar.28.2011 |
| 2011 | 1 2 3 4 | Dietrich HENSCHEL![]() |
Roberto PATERNOSTRO | Israel Chamber Orchestra | Live | ARS Production | Jul.26.2011 | 2011 | 3 | N/A![]() |
Peter DIJKSTRA | Chor des Bayerischen Rundfunks | BR Klassik | Arrgt for choir Clytus Gottwald |
| 2012 | 1 2 3 4 5 | Magdalena KOZENA![]() |
Sir Simon RATTLE | Berliner Philharmoniker | Live | DGG | Jan.25-28.2012 |
| 108/169 |
Après être demeuré pendant si longtemps au monde naïf et légendaire du Knaben Wunderhorn, c'est vers Friedrich Rückert (1788-1866) que Mahler va se tourner désormais, Rückert, que l'on considère habituellement comme un poète romantique mineur. Né à Schweinfurt, en Bavière, Rückert a mené à Weimar, puis à Vienne, à Cobourg et à Berlin, une vie relativement obscure de précepteur puis de professeur de lettres et de directeur de revues, publiant régulièrement des recueils de vers, des drames historiques et de grands poèmes inspirés par l'Orient ou même traduits de diverses langues orientales. Les poèmes que Mahler a mis en musique ont été soit publiés dans des revues allemandes, soit choisis dans le Liebesfrühling (Printemps d'amour), recueil paru en 1824, et dédié à la jeune épouse de Rückert. Plutôt qu'un barde inspiré, Rückert est avant tout un virtuose de la langue, gracieux et raffiné, et même souvent un expérimentateur du verbe. La sonorité des mots, qui devient chez lui un étonnant moyen d'expression, l'emporte sur leur signification. Mahler se sent et se sentira toujours proche par le cœur et par l'esprit de ce lyrisme aussi délicat que raffiné. Rückert avoue autant d'admiration que lui pour l'art populaire, source vive de toute poésie. Cependant, c'est en vain que l'on chercherait dans les Rückert Lieder les citations stylisées, les rythmes de marche et de danse jusque-là si présents dans les Lieder et les symphonies de Mahler. Tout n'est ici que tendresse, lyrisme, effusion, intimité.
De par la douceur, la retenue du sentiment, les Rückert Liederen arrivent à paraître poignants, à travers leur étrange optimisme triste qui n'est peut être qu'un pessimisme souriant. On ne saurait les prendre pour un véritable cycle renfermé sur lui même, car il manque ici le canevas, le thème général. Si on les chante peu séparément, on les interprète dans un ordre variable, Mahler ayant lui même changé plusieurs fois d'avis quant à leur succession.
De son propre aveu, Mahler dépeint "le sentiment qu'on éprouve en présence d'un être aimé dont on est entièrement sûr, sans que, entre deux âmes, une seule parole soit nécessaire", ce à quoi Adorno ajoutera bien plus tard: "Le poème a été, j'ose à peine dire, composé, mais bien plutôt redessiné par Mahler, comme un graphisme musical qui peut littéralement briser le cœur." Notons à la fin, la sixte ajoutée à l'accord parfait majeur qui préfigure la conclusion du Lied von der Erde.
Les mouvements mélodiques ascendants, si fréquents chez Mahler, depuis le thème de la Résurrection de la Deuxième Symphonie jusqu'à l'Accende Lumen de la Huitième, reviennent ici sans cesse comme une véritable empreinte. On trouve dans la seconde strophe un exemple éloquent du rubato obbligato de Mahler sur le mot "Frühling", la prolongation de la durée exigeant de passer du binaire au ternaire. Mais l'émotion culmine dans le mélisme final "immer, immerdar", qui retarde la fin de la phrase, et la suspend en quelque sorte dans un sentiment d'extase immobile, libérée de toute pesanteur, "comme si le sentiment n'arrivait plus à s'exprimer, comme s'il s'étranglait lui-même dans son propre débordement... Ce qui est exprimé a tant de force que le phénomène, le langage même de la musique deviennent insuffisants. Le discours ne parvient pas au bout de lui-même, l'expression devient sanglot", écrit Adorno.
[Ces commentaires ont été reproduits ici avec l'aimable autorisation d'Henry-Louis de La Grange]
| Symph. N°8 | Symph. N°9 | Symph. N°10 | Das Lied von der Erde | Lieder eines fahrenden Gesellen | Rückert Lieder |
| Kindertotenlieder | Des Knabenwunderhorn | Lieder aus der Jugendzeit | Das Klagende Lied | Concerts | Page Perso |